Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen tat ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu hemen yazmak gerekir, zira hafıza kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez koklamak yanılmayı önler çünkü gürültülü yerlerde hafif notalar çabucak kaçırılır. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece gücü anlatır. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak ve ölçütleri baştan belirlemek en doğru yol sayılır. Kriter netleşince her çubuk aynı terazide değerlendirilir böylece yorumlar birbiriyle destekler. Değerlendirme esnasında telefon uzakta durursa dikkat güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz ayrıca erken davranıp hüküm vermek kolay görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla hafif ama temiz başlar tabii ki bu sıralama her üründe aynen tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos tadım notları benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira asıl tat çoğu zaman burada saklıdır. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla yükselir ve tonlar koyulaşır hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik kalır. Petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir gerçekten bu sebeple sakin ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden sertçe tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınan tütün asıl tadını ancak orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha adil değerlendirme sağlar. Evrelerin sınırı genellikle keskin değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya bölmek işinizi görür. Değişimleri fark etmek için çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Art arda çekmek sıcaklığı yükseltir hem de aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur hâle getirir her zaman aynı aydınlatma ve sakin bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı yapar. Bir hafif notayı, beş de ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı gösterir böylece odak bölünmez ve not doğruluğu artar. Romeo y julieta petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda yer alır ve sonradan bakıldığında neyi kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı notaları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Puanı yazmadan önce en az üç çekiş yapmak şarttır diğer taraftan yarım notlar yazmak fazladan bir karmaşa yaratır. Skalayı her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen puandır, çünkü dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca belirgin durumlarda verilmelidir. Bu sayede kayıtlar anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, yanışın hızını hem de aroma gücünü doğrudan değiştirir bu yüzden kül hattının eşit gitmesini de izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden baharatlı notalar çabuk öne çıkar nitekim dar çaplılarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde çabuktur. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz yanma temposu ise tadı doğrudan değiştiren bir etkendir. Kalın çubuklarda çekiş daha serin gelir ama aromalar sonradan belirir ve bu çabukluk tadın algılanma süresini kısaltır. Romeo julieta regalias londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu dengesizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Serin duman tadı daha okunur kılar ama şiddetini azaltmaz tersine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana yayılır. Dolayısıyla çapı not defterine eklemek unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı günde denerken ilk olarak dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Bu şekilde yoğun tat ince olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki yoldan algılanır: dildeki tat ile burun boşluğunun yakaladığı aroma hâlbuki ikisi karşılıklı besler fakat eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak gerekir bu ayrım başta küçük görünse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı ağızdan bırakırken burun yoluyla yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir örneğin hafif bir nefes kokuyu çok zengin açar. Short churchills yoğunluğu nasıl benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını net gösterir üstelik burun tıkalıyken yapılan tadımlar güvenilir sayılmaz. Romeo julieta short sports benzeri ince bir çubuk ise kuru notayı daha hızlı bırakır sert bir çekiş ise narin tonları örter. Yoğunluk damakta düşük ama burunda yüksek çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı giderir. Acemi kişiler için önce koku yoluyla gelen notalara bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak kısmı de ayrıntı göstermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı denemek hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız doyduğunda aroma gücü olduğundan düşük hissedilir ayrıca yemek arasında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Bu yüzden her denemeden önce oda sıcaklığında bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü görmenizi mümkün kılar. Geniş çaplı puro kutusu benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur çünkü doymuş bir damak en belirgin notayı dahi silik hissettirir. Sade kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları gölgeler üstelik buzlu sıvılar dili duyarsızlaştırır hem de tat hissini düşürür. Puritos serisi nasıl içilir gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz nitekim yoğun şekerli sıvıdan sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Kahve ve su dışında sade çay da düşünülebilir; önemli olan seçimin sade kalmasıdır. Damak temizlendikten sonra iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle başlanan değerlendirme sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk formatında yanış hızlı olduğundan aroma değişimi daha dar bir aralıkta yaşanır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ile son çekişler arasındaki farkı görmek daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır zira her nefesin payı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü de sedir tonunu hızla gösterip biter çünkü değişim dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek denemeden daha sağlam izlenim verir bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca yazmak yararlıdır. Ölçü kısaldıkça aroma katmanı daralır, fakat yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bölüm kullanmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir deneme aroma gücü hakkında kesin bir yargı sunmaz yani her deneme bir öncekinin üstüne inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ile zaman izlenimi değiştirir bu düzen üç dört tadımdan ardından gözle görülür fayda verir. Bu yüzden basit bir tadım defteri tutmak işe yarar yoksa aynı aromalar her seferinde baştan keşfedilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao notası değişiyor mu görülür üstelik aynı çubuğa geri dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe neden olur. Tarih, çubuk adı ve puan tabloya yazılmalı gerçekten ilk notlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar barındırır. Notlar birbirinden iki basamaktan çok fark varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta öz ifadeler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre belirgin sedir kokusu gibi bir kayıt tatmin edici sayılır. Sonradan bakıldığında net olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın ağızdaki dokusunu anlatır; yoğunluk ise tatların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme göstermek mecburiyetinde olmaz. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve notasını net taşıyabilir mesela sert bir duman zayıf bir aromayla gelebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir notasını yüksek tutar kaldı ki dolgun bir duman aromasız de olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek aroma sunabilir aksi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakarak yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki ürün içinde aroma farkı aramak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ve tekrarlı kayıt almayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir yani en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda tütün hızlı yanar böylece baharatlı notalar abartılır bu sebeple oda koşullarını da deftere geçirmek yararlıdır. Çok nemli havada ise çekiş tıkanır ve lezzet silikleşir sıcaklık de tütünün yanma hassasiyetini değiştiren başka bir değişkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak yararlıdır yoksa iki ayrı günde çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Orta gövdeli onlu puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru okunur tadım anı planlarken bunu unutmayın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm ise algıyı bozar hâlbuki gerçek neden çoğu zaman ortamdaki nem ya da esinti çıkar. Tadımı her seferinde aynı odada yapmak en güvenilir yoldur. Kapalı bir ortamda koku birikirse ikinci denemenin aroması hatalı okunabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle yeterlidir. Hava akımı çok sertse kül düzeni şaşar.